Maaike Ouboter - Dat ik je mis

je zingt me
omringt me
verdrinkt me
weerklinkt
in je woorden
die hoorden
bij het hopen
dat gloorde
het nopen
verstoorde
bij een ander
behoorde

Bruce Springsteen - Down in the hole

Het zou kunnen gaan over de aanslagen van 9/11:
"Dark and bloody autumn pierces my heart
The sun upon your shoulder, empty city skylines"

Of gaat het over een terrorist die zich heeft verscholen in het duister, down in the hole?
"Sun comes every morning but it ain't no friend
I get dressed and I go back again"

Van het album High hopes (2014) dat volgens sommigen een samenraapsel is van restant-nummers die The Boss nog had liggen. Maar maakt dat uit? De tracks hebben stuk voor stuk een eigen identiteit, een eigen sfeer. Oh ja, en er staat een versie op van The ghost of Tom Joad die maar op een manier te beluisteren is. Met het volume vol open.

Ed Sheeran - I see fire

als we gaan, laat het dan met z'n allen zijn
onder het dronken genot van een laatste glas wijn
zolang de herinnering aan mij op dit late uur
maar is als oplaaiend, vlammend, of wellicht smeulend vuur

als de as van de holle boom die hier ooit stond
het verwoestte restant van wat ik in het leven vond

want in de verte, vaag
kroop de hitte verzengend
vanaf de flanken van de berg omlaag
het eind verlengend

Ellie Goulding - Burn

In lust gevangen,
verstrengeld in elkaar.
Brandend van verlangen
wakkert zelfs het kleinste gebaar
het vuur weer aan.

Konden we de hitte niet weerstaan?
Te dichtbij en verschroeid,
uit elkaar gegroeid,
uiteen gerafeld
ligt de liefde opgestapeld,
als droog sprokkelhout aan de kant
steekt het vuur weer in brand.

Peter en Morrison

"Al luistert er maar één guppie die 't leuk vindt, dan is 't toch niet voor niets geweest."
Dat is misschien wel de essentie van radiomaken.


En voor diegenen die niet weten wie Morisson eigenlijk is (al is dat weeskind-gedeelte dus nooit bewezen he):

Mr. Probz - Waves

drijvend op de stroom
blijvend in de droom
de bodem verzonken
de golf van geluk
verdronken
sloeg in de branding stuk

Little Boots - Motorway

Het Engelse muzikale talent Little Boots (Victoria Hesketh, 29) voerde in 2009 de prestigieuze nieuwe talentenlijst van de BBC aan. Haar tweede album, Nocturnes, kwam uit in mei 2013.

De openingstrack Motorway doemt als oneindig asfalt op in het kille schijnsel van de synthesizer. De vluchtige, luchtige stem van Little Boots haalt links en rechts in, koppelt verlangen naar samenzijn aan de eenzaamheid op het nachtelijke asfalt. Het idee van samen het leven achter je laten, een blik in de spiegel, op weg naar plaatsen waar je nog nooit was, rijden tot je de ongewisse bestemming hebt bereikt. Dat is de mysterieuze aantrekkingskracht van verplaatsen, vertrekken en wellicht ooit aankomen.

"Meet me on the motorway
together we can make a great escape
Meet me on the motorway
maybe we can find a perfect place"

Nick Cave & The Bad Seeds - Water's edge

Het 15e studio-album van de 55-jarige Nick Cave (samen met The Bad Seeds), getiteld Push the sky away, kwam in februari uit en wordt gekenmerkt door een dreigend neerslachtige sfeer. "Onheilszwanger" las ik ergens - treffende omschrijving.

Neem de track Water's edge: Cave bezingt de "city girls" die "down by the water, the restless tide" de hoofden van de lokale jongens "who reach for the speech and search for the word on the water's edge" op hol lijken te brengen.

De klankkleur is duister, de zacht pulserende baslijn wordt geraakt door een zacht opvlammend, psychopatisch verontrustend vioolloopje. Het nummer lijkt de breekbarheid van de onweerstaanbare verleiding te willen beschrijven: "they take apart their bodies like toys for the local boys". Afschrikwekkende schoonheid, verovering, en tot slot: destructieve deceptie.

it's the will of love
it's the thrill of love
ah, but the chill of love is coming on

Top2000

Een aantal nummers inspireerde - op de rand van het jaar - tot mooie woorden.

Lenny Kravitz - I'll be waiting (2007, #1875):

Leven is liefde. Gedreven door lust, die haast onmerkbaar overgaat in verlangen. Wachtend op een begin. En zodra het begonnen is angstig afwachten tot dat onafwendbare einde.

Het zware gewicht van liefde is het ware gewicht van wachten.

Raymond van 't Groenewoud - Je veux de l'amour (1980, #1573):

Een nummer dat schuurt van verlangen.

Steekt van weemoed.

Dat huilt naar het onbereikbare.

Een nummer dat je blik vertroebelt, als teveel drank.

Maar dat zooo lekker meezingt.

Don Henley - New York Minute (1989, #1234):

stadse levens reflecteren in de heldere spiegeling

secondenlang gevangen tussen torens van staal en beton

binnen een minuut is duidelijk wie je bent

een minuut later ben je verdwaald

op de straat die leidt van haat naar liefde

op het plein dat eenzaamheid verbindt met wanhoop

in één minuut kan alles kan anders zijn
over één minuut is niets meer hetzelfde

Chris Isaak - Wicked game (1989, #927):

Somberheid voert de boventoon. Op een heftig arrangement van treurnis.

In Wicked Game is de vrolijke, onbezonnen liefde ingekleurd met lome grijstinten. Dit nummer weegt zwaar, loodzwaar. Het remt geluid af, het verstomt de tijd. Als een trage volgspot die een bundel eenzaam licht wegdraait van het ontoelaatbare verlangen.

Frankie goes to Hollywood - The power of love (1984, #623):

Een bevroren zee van muzikale herinneringen.

IJsschotsen, sommige onverwoestbaar andere dun en broos. Ze zijn vastgevroren in een min of meer willekeurig patroon. Maar tegelijkertijd schitterend geordend. En daarover heen waait de ijle stem van Holly Johnson de poedersneeuw uiteen. Als fijne, tintelende liefdesflarden.

Blof - Dansen aan zee (2000, #307):

Dwalend langs de muzikale kustlijn. Een eindeloos klinkende branding, veroorzaakt door 2000 liedjes die stuk slaan op de kust van herinnering en verlangen.

Ik schrijf ze in het zand, 2000 titels. Elke golf veegt er een weg, totdat de laatste korrels afdrijven op een onwennige deining, richting de onbekende horizon van 2013.

De vergankelijkheid van de Top 2000 is tegelijk zijn schoonheid - 306 titels die nog weggevaagd zullen worden. Slechts in de echo van het kabbelende water zullen ze je bij blijven.

John Lennon - Imagine (1971, #22):

Hoog in de lijst zijn de nummers ware monumenten. Statig en opgepoetst. Sommige nog maar net op de sokkel, onbekend en onbemind. Anderen staan al jarenlang op hun post en hebben weer en wind getrotseerd. Ze zagen hoe talrijke voorbijgangers regelmatig stopten, staarden en soms een traan wegpinkten.

John Lennon weet kleine woorden om te buigen naar grote gevoelens. Imagine is een muzikaal protestmonument, gegoten in pure vrede, opgericht op een sokkel van hoop en gebouwd op een fundament van naastenliefde.

Dit nummer doorbreekt de kracht van de realiteit met de macht der verbeelding.

Passenger - All the little lights

we worden geboren met kleine lichtjes, miljoenen schijnen fel
verlichten ons pad, tonen ons de weg die we kunnen gaan
telkens wanneer je liefde voelt, licht er een feller op
telkens wanneer liefde verdwijnt, gaat er een uit
gedoemd gaandeweg te doven, een voor een
om daarna nooit meer op te lichten
zo wordt het hart donkerder
en liggen we in het duister
tot de laatste dooft
dan zijn we
koud
oud

Mumford & Sons - Broken crown

Het zijn de minestrelen van de moderne folk. Mumford & Sons beheerst het genre tot in ieder detail. De accenten die ze leggen, kloppen - of het nu de slag op de gitaar, de kadans van de banjo of het huilen van de stem betreft.

De opvolger van hun debuutalbum Sigh no more heet Babel. Wellicht geen vernieuwend pad, of ander inzicht op de muziek als hun eerdere werk, maar wel een vervolmaking van hun eigen geluid. "Evolutie, geen revolutie." Een album vol weemoed en spijt, uitmondend in machteloze woede, of beter gezegd: wanhoop. Elk nummer heeft wel iets van die inhoudelijke elementen. De opbouw is telkens vurig, energiek. Zo kabbelend, haast onhoorbaar als de nummers beginnen zo vurig culmineren ze in een wervelende storm van woord en muziek.

Aanzwellende orkaanmuziek in gedempte herfsttinten.

Bruce Springsteen - Death to my hometown

Dat het album Wrecking ball van The Boss een hoogstaand staaltje is van de meest pure vorm van rock, dat The Boss het met zijn 62 jaar nog lang niet is verleerd, dat The E-Street Band een perfect geoliede en overmoeibare stoomlocomotief is die zonder hoogmoed de voorman gehoorzaam volgt, dat wisten we allemaal al lang. En dat er op dat album eigenlijk geen slechte nummers staan ook.

Maar het mooie van muziek is dat je soms een nummer vaker hoort, of ineens een live uitvoering ziet, waardoor je opnieuw gegrepen en geboeid raakt. Ik zag de live-registratie van Death to my hometown op Pinkpop en werd geraakt door de felheid, de boosheid die de kleine popartiest over het veld uitstrooit. Een aanklacht tegen de tomeloze hebzucht, tegen oorlog, aanslagen en op macht beluste dictators. Een aanklacht tegen alles - zelfs de hand van God zaait dood en verderf. En in de verte een verwijzing naar het zoetere My hometown (uit 1984).

Zoals het een machtig popartiest betaamt, schiet de muziek alle narigheid rechtstreeks naar de hel:
"Now get yourself a song to sing and sing it 'til you're done
Yeah, sing it hard and sing it well
Send the robber barons straight to hell"

Hier staat een artiest die zijn nummer niet alleen zingt, maar acteert en overbrengt; aan zijn band, van de voorste rij op het veld, tot aan de achterste rij in de huiskamer. Tot de laatste maat van de driekwarts-mars, en vanaf het aftellen aan het begin: Bruce is The Boss. Daarom. 

Ian Anderson - Banker bets, banker wins

Jethro Tull, de band rondom Ian Anderson, stond in de jaren '70 aan de wieg van de progressieve rock. De band was lastig in te delen - was het folk? Was het rock? Was het klassiek? Blues? Muziek past soms niet in een hokje, dat is misschien nog de beste conclusie.

Het concept album Thick as a brick (1972) verhaalt over de jongeman Gerald Bostock. En nu, 39 jaar later, vraag Ian Anderson zich af: hoe zou het Gerald Bostock zijn vergaan? Ziedaar, de inspiratie voor TAAB 2 - Whatever happened to Gerald Bostock?

Het nummer Banker bets, banker wins is een muzikaal hoogstandje waarin alles klopt. De Eye-of-the-tiger achtige drumpartij die de kadans van de beurskoersen aangeeft. Een akoestische protestgitaar als pamflet tegen het graaien. Snerpend woedende gitaaruithalen als onvoorspelbare put-opties en sprinters. En ook het handelsmerk van Jethro Tull, de dwarsfluit (ja, de dwarsfluit) schittert in dit nummers als een nietsontziende, hedonistische bankier.

De tekst is maatschappijkritisch.
De bankier spoelt  alle kritiek weg met een flinke latte bij de Starbucks: "Draconian calls for regulation / are drowned in latte with Starbucks muffin."
De bankier, neergezet als een meedogenloze zondaar: "Banker bets, cheque's in the post / not worth the ink it's written in".

Other lives - For 12

Reizen zonder te verplaatsen.
In gedachten.
Imaginair verdwalen in een bos.
Of op een berg - hoog. Of in een dal - diep.
Zinloos zwevend tussen tijd en eeuwigheid, tussen werkelijkheid en tastbaarheid, tussen gedachte en gevoel.

Buigt plotsklaps de herinnering hoopvol omhoog, strepen achterlatend in de ijle lucht, om daarna door niets ontziende zwaartekracht weer aan de kille aarde vastgeklonken te worden.

Waar niets is, is alles.

Afgezonderd in een ver verwijderde solitaire eenzaamheid.

Stilte.
Angstaanjagend. Hoopvol.
Rustgevend.

Kate Bush - Snowed in at Wheeler Street

"Het spijt me u te storen, maar... ken ik u niet ergens van?" Met die ene, simpele zin ontvouwt zich in ruim acht minuten een van de meest verhalende popnummers uit de recente muziekhistorie. Fictieve plaats van handeling: Wheeler Street in Cambridge. Twee geliefden komen elkaar tegen - zij bezongen door Kate Bush, hij door Elton John. Ze waren eeuwig verliefd, zagen hoe Rome werd platgebrand, stonden aan verschillende kanten van de loopgraven en verloren elkaar telkens weer uit het oog. Hij zag haar in Parijs, met iemand anders. Zij had zijn foto op de kast staan in een hartvormig lijstje.

Maar nu beloven ze met een hartekreet tussen de sneeuwvlokken elkaar niet meer te verliezen. Nooit meer. Met een simpel stuk touw willen ze zich letterlijk aan elkaar binden. Opnieuw voor eeuwig verliefd. Spijt, verlangen en geluk vechten om het hoogste woord.

Alle nummers op het album 50 words for snow spelen zich af in een besneeuwd decor. De schemerachtige muziek staat in dienst van het verhaal. Als een dempende deken van sneeuw vouwt de piano zich om de geliefden heen, terwijl de wereld alsmaar witter wordt.

Smith & Burrows - Wonderful life

Het mooie van covers is dat ze je soms een nieuw inzicht geven, een nieuw perspectief bieden op bestaande muziek. Tom Smith (van the Editors) en Andy Burrows (van Razorlight) hebben een winteralbum uitgebracht, onder de titel Funny Looking Angels. Daarop is een cover van Wonderful Life (van Black uit 1987) te vinden.

Birdy - Skinny love

Als je 15 bent, en een interpretatie aan een in de originele versie wat schurende, folk-achtige song kunt geven die zo teder, zo integer en zo sierlijk is als Birdy heeft gedaan, dan is het verder prima om er het zwijgen toe te doen. En bevangen door bewondering te luisteren.

Brooke Fraser - Crows + Locusts

Een album vol met kleine verhaaltjes. Dat is Flags van Brooke Fraser. Haar stem luchtig en ijl, een beetje als Dido, maar dan met iets meer ruwheid en overtuiging. De muziek lichtvoetig waar nodig (zoals het al op de radio grijsgedraaide Something in the water) maar ook zwaarmoedig, als het verhaal daarom vraagt.

Een van die verhalen is Crows + Locusts, dat gaat over de mensheid in het algemeen en over een boerenfamilie in het bijzonder. De velden bloeden. De hartslag verdwijnt uit de gewassen en de moed uit de mens. De vrouw tuurt vanaf een heuvel naar haar dorre, droge velden, geteisterd door een vuig verzengende hitte. Het jaar dat de vossen kwamen. Alsof de kraaien en de zwerm sprinkhanen nog niet genoeg schade hadden aangericht. Maar even voor het einde van het nummer valt de wanhoop stil en maakt het nummer - in tekst en muziek - plaats voor vasthoudendheid. De vrouw strompelt de heuvel op, ziet daar beneden haar zweet in de aarde. En ze weet, ze voelt: er zal iets groeien in die dorre aarde. Eerder gaat zij niet weg.

Lana del Rey - Video games

Totale beheersing. Een stem die kraakt op bestelling, verleidt wanneer gewenst en uithaalt waar nodig. Lana del Rey (artiestennaam van Lizzy Grant, 24, New York) staat op het punt van doorbreken. Haar geschoolde stem, die schemerachtig straalt, doet meteen denken aan de pasteltinten zoals die doorklinken bij Nancy Sinatra. Knap gedaan, met oog voor details. Alsof iemand een lading stof vijftig jaar zorgvuldig heeft bewaard en heeft uitgestrooid over haar muziek.

Er was al een album van Lana del Rey beschikbaar via iTunes, maar dat is verwijderd. Het wachten is dus op het echte, officiele debuutalbum. Als dat net zo tot in de puntjes klopt als de single Video games, kan het een kaskraker worden.

Clare Maguire - Bullet

Ineens hoor je een stem die je volledig meesleept. Diep, donker, overweldigend: zo is de stem van Clare Maguire. Ze doet in de verte, met die bronzen ondertoon, denken aan Cher maar misschien nog meer aan Jennifer Rush. Ze slalomt soepel door alle registers heen en weet haar volume overtuigend te doseren.

Maguire is afkomstig uit een klein dorpje, vlakbij Birmingham, waar ze in een winkel werkte en af en toe in plaatselijke cafés optrad. Haar muzikale carrière is er een van de moderne tijd: ze plaatste demo's op MySpace en wekte zo de aandacht van platenmaatschappijen, een beetje zoals het Esmee Denters ook verging. Haar debuutalbum Light after dark werd geproduceerd door Fraser T. Smith (die ook meewerkte aan albums van Adele en Kylie Minogue).

Clare schreef zelf mee aan alle nummers, dus ook aan Bullet, dat met de lange uithalen en hamerende ritme haar stem perfect tot zijn recht doet komen. Luister naar die stem en schat haar leeftijd. (Ze is 23.)